ध्वजारोहण हा सिंहस्थाचा प्रारंभ करणारा सोहळा आहे. बृहस्पती (गुरू) सिंह राशीत प्रवेश करतात तेव्हा तो होतो — याच योगामुळे सिंहस्थाला हे नाव मिळाले आहे (ज्योतिषीय आधार पाहा). सिंहस्थ कुंभमेळा 2027 साठी हा दिवस 31 ऑक्टोबर 2026 आहे.
ध्वजारोहणाने एक पवित्र कालावधी सुरू होतो, जो 24 जुलै 2028 रोजी होणाऱ्या ध्वजावतरणापर्यंत, म्हणजे ध्वज उतरवला जाईपर्यंत चालतो. अमृत स्नानांचा मुख्य मेळा कालावधी याच दरम्यान, 15 जून ते 30 सप्टेंबर 2027 असा आहे; स्नान दिनदर्शिका पाहा.
सोहळा कुठे होतो
हा सोहळा सिंहस्थाच्या दोन्ही पवित्र स्थळी होतो: नाशिकमध्ये रामतीर्थावर आणि त्र्यंबकेश्वरमध्ये कुशावर्त तीर्थावर; ही दोन ठिकाणे एकमेकांपासून सुमारे 28 किमी अंतरावर आहेत (नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वरच का पाहा). दोन्ही ठिकाणी साधू-संत, पुरोहित आणि भाविकांच्या उपस्थितीत प्रार्थना आणि विधिवत पूजेसह ध्वज फडकवला जातो.
ध्वजारोहणाचा अर्थ
हिंदू परंपरेत एखादा सण किंवा पवित्र प्रसंग साजरा करण्यासाठी ध्वज उभारला जातो. सिंहस्थात ध्वजारोहण म्हणजे पवित्र कालावधी सुरू झाल्याची घोषणा. बृहस्पती सिंह राशीत असेपर्यंत गोदावरीत सर्व तीर्थांचे पुण्य एकवटलेले असते, अशी परंपरेची श्रद्धा आहे; म्हणूनच सिंहस्थातील स्नानाला एवढे महत्त्व आहे.
ध्वजारोहण हेदेखील एक पर्व, म्हणजे शुभ प्रसंग मानले जाते: स्नान दिनदर्शिकेत ते मुहूर्तासह ‘ध्वजपर्व’ म्हणून दिलेले आहे.
कार्यक्रम आणि वेळा
NTKMA दोन्ही ठिकाणांचा कार्यक्रम आणि वेळा सूचना पानावर आणि थेट अपडेटमध्ये प्रसिद्ध करेल. ध्वजारोहणाचा मुहूर्त स्नान दिनदर्शिकेत दिला आहे. सोहळ्याचे अधिकृत थेट प्रक्षेपण झाल्यास त्याचा दुवा अधिकृत थेट प्रक्षेपण पानावर मिळेल.
सूचना पाहाकाय अपेक्षित आहे
रामतीर्थ आणि कुशावर्त तीर्थावर व आसपासच्या गल्ल्यांमध्ये गर्दीची अपेक्षा ठेवा; तिथे जाणाऱ्या रस्त्यांवर वाहतुकीचे निर्बंधही असू शकतात.
- लवकर पोहोचा, आणि प्रवेश व बाहेर पडण्याच्या व्यवस्थेचे तसेच पोलीस व स्वयंसेवकांच्या सूचनांचे पालन करा.
- निघण्यापूर्वी वाहतूक आणि वळण मार्गांची स्थिती पाहा.
- मुले आणि कुटुंबातील ज्येष्ठांना जवळ ठेवा, आणि चुकामूक झाल्यास भेटण्याची जागा आधीच ठरवा.
- पिण्याचे पाणी सोबत ठेवा, आणि मौल्यवान वस्तू घरीच ठेवा.
- बॅरिकेडच्या मागे राहा, आणि सोहळ्याच्या जागेकडे धक्काबुक्की करू नका.
आपत्कालीन परिस्थितीत 112 वर कॉल करा.